Konserwacja paneli fotowoltaicznych: jak i dlaczego?

Tylko czyste moduły PV są w pełni sprawne. Zalegający na nich brud, który blokuje dopływ światła, znacząco zmniejsza efektywność instalacji, co w prosty sposób generuje straty po stronie inwestora. Dlatego konieczna jest prawidłowa konserwacja paneli fotowoltaicznych, która pozwoli na osiągnięcie spodziewanego poziomu zysków z użytkowania paneli słonecznych.

Zanieczyszczenia redukują efektywność energetyczną

Pyłki, kurz, sadza, liście, mech, ptasie odchody – to najczęstsze zanieczyszczenia, które osadzają się na instalacji PV. Brud w pierwszej kolejności zbiera się na krawędziach oraz ramkach, a dopiero w późniejszym czasie pokrywa całą powierzchnię modułów. Poprzez to, że zanieczyszczenia kumulują się powoli, problem ten jest często niezauważany bądź bagatelizowany. Tymczasem zabrudzenia sprzyjają rozwojowi porostów uszkadzających panele i utrudniających dostęp światła. Co więcej – w wyniku kumulowania się zabrudzeń na lustrzanej tafli paneli, ich powierzchnia staje się porowata, a to jeszcze bardziej przyśpiesza proces osadzania się kolejnych zanieczyszczeń. Efekt to straty w uzyskiwanej poprzez instalację energii.

Jak redukować zabrudzenia paneli słonecznych?

Kluczowe znaczenie we właściwiej konserwacji (mycia i czyszczenia) paneli fotowoltaicznych ma ich dostępność. W przypadku dużych instalacji rzędy modułów są często ulokowane w zbyt małych odległościach, przez co zanieczyszczenia mają się bardzo dobrze, a prace konserwacyjne są znacznie utrudnione. Pozostaje wtedy jedynie mycie ręczne – kosztowne dla inwestora i czasochłonne.

Innym aspektem jest duży kąt nachylenia i sposób montażu. Analiza „Long-term behavior of PV systems”, autorstwa prof. dr. H. Häberlein i Ch. Renken z Berner Fachhochschule, Hochschule für Technik und Architektur w Burgdorf w Szwajcarii, jasno wskazuje, że im mniejszy kąt nachylenia modułów, tym większa jest ich podatność na osadzanie się zanieczyszczeń, które – nieusuwane – stopniowo prowadzą do niszczenia instalacji.

Konserwacja paneli fotowoltaicznych – metody

Stosuje się głównie dwie technologie czyszczenia paneli fotowoltaicznych: system jonowo-kationowy i odwróconej osmozy.

System jonowo-kationowy polega na filtrowaniu za pomocą żywicy ze złożem mieszanym, a możliwy do uzyskania efekt to nawet 99,9 procent czystości.

System odwróconej osmozy to z kolei filtrowanie przez tzw. filtr membranowy. Możliwy do uzyskania efekt czystości oscyluje pomiędzy 95 – 98 procent, w zależności od liczby stopni filtrowania.

Inne możliwości czyszczenia modułów PV to:

  • Technika szczotkowania (stałe lub obrotowe główki szczotek);
  • Systemy prętowe (modułowe lub teleskopowe / węglowe lub aluminiowe);
  • Systemy robotów (przeznaczony dla dużych przestrzeni dachów płaskich).

Samodzielne czyszczenie paneli fotowoltaicznych nie jest wskazane. Brak profesjonalnego środka czyszczącego, narzędzi i umiejętności łatwo może doprowadzić do uszkodzenia instalacji. Ryzyko wypadku przy pracach na wysokościach (na dachu) również sprawia, że samodzielna konserwacja paneli fotowoltaicznych to niebezpieczne przedsięwzięcie. Dlatego najlepiej jest powierzyć to zadanie profesjonalistom. Jeżeli jednak inwestor z jakichkolwiek względów decyduje się na samodzielne mycie, to zawsze powinien użyć do tego celu profesjonalnych narzędzi i preparatów.

Kiedy i jak często myć panele PV?

Fotowoltaika najbardziej brudzi się wiosną i latem, kiedy rolnicy uprawiają ziemię, jest więcej ptaków i mniej deszczowych dni, dlatego najlepiej wykonać prace konserwacyjne instalacji właśnie wówczas. Mycie dwa razy w roku w zupełności powinno wystarczyć, aby utrzymać moduły w dobrym stanie technicznym. Bardzo ważne jest również to, aby nie czyścić paneli w pełnym słońcu, co – podobnie jak nieodpowiednie narzędzia i preparaty – grozi ich nieodwracalnym uszkodzeniem.

Warto nadmienić, że opady atmosferyczne również odgrywają znaczącą rolę w czyszczeniu paneli z powierzchownych zabrudzeń. Deszcz i śnieg są często wystarczające przy usuwaniu w sposób naturalny nagromadzonego kurzu i pyłów dla większości instalacji fotowoltaicznych. Są jednak miejsca, gdzie pomoc fachowców będzie nieoceniona.